Zihinsel Yetersizlik

zihinsel-engelli

Zihinsel yetersizliği olan veya olmayan çocukların her birinin öğrenme stili ve öğrenme hızı değişiklik göstermektedir. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar akranlarından gelişimsel olarak geri kalmakla beraber, gelişim düzeylerine uygun olarak hazırlanan eğitim-öğretim planları ile eğitim almalıdırlar. Bütün çocukların eğitiminde olduğu gibi zihinsel yetersizliği olan çocukların eğitiminde de onların ileride başkalarına bağımlı olmadan yaşamlarını sürdürmeleri, kendi kendilerine yeterli duruma gelmeleri ve toplumda bütünleşmeleri amaçlanmaktadır. Zihinsel yetersizliği olan çocukların tam bağımsızlık kazanmaları ve toplumsal rolleri üstlenebilmeleri için, bireyin bireysel farklılıkları ile yapabildikleri göz önüne alınarak eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi ve gereksinimlere uygun eğitim ortamlarının sunulması gerekiyor.

Zihinsel yetersizliği olan çocukların eğitim gereksinimleri onların bireysel özelliklerine göre farklılaşabilmektedir. Diğer çocukların kendi başlarına veya çok az yardımla öğrendikleri pek çok kabiliyeti zihinsel yetersizliği olan çocuklar kendi başlarına öğrenmede veya az bir yardımla üstesinden gelmede zorluk çekebilmektedirler. Zihinsel yetersizliğin derecesine ve çocuğun diğer alanlardaki becerilerinin etkilenme durumuna göre eğitim gereksinimlerinin belirlenebilmesi için, çok yönlü bir yaklaşımla yapılacak bir değerlendirmeye ihtiyaç vardır.

Birçok zihinsel yetersizliği olan çocuk bağımsız yaşamayı öğrenebilir. Böylece birçoğu kendi bakımını sağlayabilir, ev işlerini yapabilir, evdeki eşya ve cihazları kullanabilir, temizliğini yapabilir, yiyecek hazırlayabilir, kısaca kendi yaşamını bağımsız olarak sürdürebilir. Dolayısıyla zihinsel yetersizliği olanların eğitiminde en üst amaç, onların bağımsız yaşam becerilerini bireysel özelliklerini göz önünde bulundurarak geliştirmek olmalıdır.

Sonuç olarak zihinsel yetersizliği olan çocuğun değerlendirmesinde, tedavisinde ve eğitiminde çocuğun ailesi çok önemli yer tutar. Yetersizliği olan çocukların veya risk taşıyan çocukların aileleri, tanımlamadan planlamaya, uygulamaya ve gözlemlemeye kadar müdahalenin her aşamasına dahil edilmeli, dahil olmalıdır.

Zihinsel Yetersizliği Bulunan Bireylerin Sınıflandırılması

1) Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin, temel okuma yazma ve sayma becerilerini kazanmasında ortaya çıkan gecikme durumudur.

2) Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin gecikmeli bir konuşma ve dil gelişimi, sosyal duygusal ve davranış sorunları ile temel okuma yazma ve sayma becerilerinin kazanmasında ortaya çıkan gecikme durumudur.

3) Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin ciddi şekilde konuşma ve dil gelişimi güçlüğü, sosyal-duygusal ya da davranış sorunları ile temel özbakım becerilerini öğrenmesinde ortaya çıkan gecikme durumudur.

4) Çok Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Ciddi biçimde zihinsel ve birden çok yetersizlik sebebiyle bireyin eğitim-öğretim hizmetlerinden yararlanamama durumudur. Devamlı yardıma ve bakıma ihtiyaç duyarlar.